Архив новостей

Брестскую область представляли:

Номинация «Ребёнок и природа» – Левая София, воспитанница ГУО «Ясли-сад №4 г.Кобрина». Руководитель: Кирчук Лариса Владимировна, воспитатель дошкольного образования. Тема исследовательской работы «Почему ночные бабочки летят на яркий свет ламп?»

Юная исследовательница попыталась понять, почему ночные бабочки летят на яркий свет ночью и что они делают днем. В исследовательской работе изучены отличительные признаки ночных и дневных бабочек, поведение ночной бабочки днем. В ходе исследования было установлено, что ночные цветы бабочки отыскивают не по цвету, и прежде всего, по запаху.

Начиная с простого детского любопытства, через простые, доступные каждому ребенку методы исследования, был сделан вывод, что свет бабочкам нужен для ориентации, и ориентируются ночные бабочки по лунному свету, а включенную лампу ошибочно принимают за далекую Луну.

Результаты наблюдения за ночными бабочками в процессе исследования были отражены в дневнике наблюдений.

Исследовательская работа Левой Софии и ее руководителя Кирчук Ларисы Владимировны отмечена дипломами Министерства образования Республики Беларусь.

Номинация «Мая Радзіма – Беларусь» – Скороходов Даниил, воспитанник ГУО «Хоревской детский сад №34 Пружанского района». Руководитель: Останкова Елена Владимировна, воспитатель дошкольного образования. Тема исследовательской работы «Багацце роднага краю – крухмал».

В исследовательской работе Скороходова Даниила описана исследовательская деятельность по изучению свойств и использованию национального богатства Беларуси – крахмала.

Мальчика заинтересовало, что и для чего в таких огромных автомобилях привозят на завод, который находится рядом с его домом.

Юный исследователь вместе с воспитателем дошкольного образования посетил местный завод, получал информацию из других источников, сравнивал свойства крахмала.

Основной ценностью данной работы является то, что через исследовательскую деятельность воспитанник познает богатство своей страны, учится гордиться ею.

Материалы исследовательской работы могут быть использованы педагогами дошкольного образования при реализации содержания образовательных областей учебной программы дошкольного образования «Ребенок и природа», «Ребенок и общество».

Исследовательская работа Скороходова Даниила и его руководителя Останковой Елены Владимировны отмечена дипломами Министерства образования Республики Беларусь и специальным призом  – сертификатом на подписку научно-методического журнала «Пралеска» на 3 квартал 2019 года с мультимедийным приложением от учреждения «Редакция журнала «Пралеска».

Номинация «Необычное в обычном» – Конюхов Тимофей, Пшеничная Ева, воспитанники ГУО «Специальный детский сад №17 для детей с нарушением зрения г.Пинска». Руководитель: Романовская Лариса Николаевна, воспитатель дошкольного образования. Тема исследовательской деятельности «Как получить радугу?».

В исследовательской работе «Как получить радугу?» раскрыты способы получения радуги в искусственно созданных условиях. Путем привлечения различных источников информации, анализа результатов опытов, рассуждений и умозаключений воспитанники установили зависимость появления радуги от источника света, выявили последовательность  расположения цветов в спектре и  достигли поставленной цели.

Выводы сделаны на основе анализа проведенных экспериментов, способствующих пониманию простого явления природы.

В работе прослеживается творческая направленность, выраженная в создании «креативных радуг» детьми.

Конюхов Тимофей, Пшеничная Ева и их руководитель Романовская Лариса Николаевна награждены дипломами II степени Министерства образования Республики Беларусь.

Номинация «Бюро находок» – Пацко Ян, воспитанник ГУО «Жемчужненский ясли-сад» Барановичского района. Руководитель: Дрозд Ольга Николаевна, воспитатель дошкольного образования. Тема исследовательской работы «Секреты соломенной крыши».

В работе «Секреты соломенной крыши» описывается исследовательская деятельность воспитанника старшей группы Пацко Яна по изучению свойств соломы и качества соломенной крыши.

Актуальность данной темы для ребёнка обоснована заинтересованностью автора необычными свойствами соломенной крыши, которую воспитанник впервые увидел при посещении музея-усадьбы Адама Мицкевича.

Юный исследователь выдвинул гипотезу, предполагающую, что соломенные крыши надёжные и могут защищать дома от непогоды. В результате совместной практической деятельности ребёнка и педагога был создан макет дома с соломенной крышей. Ценность работы заключается в том, что ребёнок проводит опыты, позволяющие исследовать свойства соломенной крыши, устанавливает взаимосвязи и делает выводы.

В исследовательской работе прослеживается связь времён, а также верность многовековым традициям белорусского народа. Настоящим открытием в процессе работы явилось то, что соломенная крыша может существовать даже в современном мире.

Материалы исследовательской работы могут быть использованы педагогами дошкольного образования при реализации содержания образовательных областей учебной программы дошкольного образования «Ребёнок и природа», «Ребёнок и общество».

Пацко Ян и его руководитель Дрозд Ольга Николаевна награждены дипломами III степени Министерства образования Республики Беларусь.

В рамках третьего этапа республиканского конкурса были организован «Открытый микрофон» с руководителями исследовательских работ и выставочная экспозиция «Юные исследователи». В рамках данных мероприятий Брестская область представила педагогический опыт по развитию исследовательских умений детей дошкольного возраста, а также педагогические работники поделились опытом организации конкурса на районных и областном этапах.

- Першапачаткова музей, адкрыты ў далёкім 1981 годзе, ствараўся для паказу гісторыі баявога шляху 160-й стралковай Брэсцкай Чырванасцяжнай дывізіі, якая ваявала ў нашых мясцінах у час Вялікай Айчыннай вайны, - гаворыць дырэктар школы Ніна Сірота. ‒ Але пазней, калі музей стаў актыўна папаўняцца іншымі экспанатамі, вырашылі ператварыць яго ў гісторыка-краязнаўчы. Сёння ў двух невялікіх пакоях захоўваюцца 630 экспанатаў. Музей узначальвае настаўнік геаграфіі Аляксандр Кардзялюк.

Стваральнікам і першым кіраўніком школьнага музея з 1981 да 2008 года быў настаўнік гісторыі Васіль Масюк. Усё пачалося з групы “Пошук”, створанай у 1977 годзе, удзельнікі якой збіралі звесткі пра салдат, што загінулі пры вызваленні роднага краю ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Пад кіраўніцтвам педагога вучні адшукалі і вярнулі з небыцця каштоўны матэрыял не толькі пра ваенныя падзеі, але і пра мінулае вёскі, людзей, якія яе ўславілі.

- Музейная экспазіцыя складаецца з 6 раздзелаў: “З гісторыі станаўлення роднага краю” (ад старажытнасці да 1917 года), “Край у перыяд буржуазна-памешчыцкай Польшчы” (1921 – 1939 гады), “Наш край у перыяд Вялікай Айчыннай вайны” (тут прадстаўлены асабістыя рэчы воінаў, пісьмы, дакументы, картасхемы, успаміны, фотадакументы і інш.), “Воіны-інтэрнацыяналісты”, “Пасляваеннае развіццё краю” і “Гісторыя развіцця адукацыі і гісторыя Пажэжынскай школы”, - расказвае Аляксандр Кардзялюк. – Вучні часта бываюць у музеі. Тут праводзяцца экскурсіі, лекцыі, класныя і інфармацыйныя гадзіны. На аснове матэрыялаў музейнага фонду школьнікі рыхтуюцца да навукова-даследчых канферэнцый і конкурсаў.

Музей – гэта найперш гісторыя. У школьным музеі ёю дыхае літаральна ўсё. Жыццё малой радзімы прадстаўлена на шматлікіх стэндах, дзе можна даведацца пра гісторыю мясцовага калгаса, царквы і школы, членаў і актывістаў КПЗБ на Маларытчыне, першыя сацыялістычныя пераўтварэнні ў раёне, вызваліцелей Брэстчыны ад фашыстаў, партызанскія сем’і і партызанаў атрада імя Варашылава. У музеі можна ўбачыць і нават патрымаць у руках прадметы хатняга побыту мінулага стагоддзя. Сярод іх – мясцовае народнае адзенне і вышываныя вырабы, жорны, калаўрот, сярпы, прачы, качалкі, прылады для апрацоўкі лёну, лыка, збанкі, лапці, начоўкі і іншыя экзатычныя для сучасных вучняў рэчы. Многае з таго, што можна ўбачыць у музеі, створана рукамі вяскоўцаў. Яно простае ў выкарыстанні, але адначасова і даволі эфектыўнае і зручнае ў штодзённым жыцці.

- Школьнікі актыўна даследуюць і вывучаюць родны край, каб пакінуць духоўныя набыткі нашчадкам, - гаворыць Аляксандр Кардзялюк. ‒ Галоўная задача музея ‒ збор і захаванне матэрыяльнай і духоўнай спадчыны Пажэжына і яго ваколіц. Многае яшчэ трэба зрабіць.

Па выніках аднаго з абласных аглядаў-конкурсаў школьных музеяў музей Пажэжынскай базавай школы заняў 2-е месца.

Мікалай НАВУМЧЫК,

намеснік дырэктара па вучэбна-метадычнай рабоце Маларыцкай раённай гімназіі.

Фота аўтара.

Начальнік раённага аддзела па адукацыі Т.М.Лаўрэенка расказала пра адукацыйную прастору рэгіёна, а дырэктар гімназіі А.М.Серада – пра гісторыю ўстановы і асаблівасці яе работы. Гімназія была створана 10 гадоў назад у выніку рэарганізацыі сярэдняй школы № 3 і раённага ліцэя. Сёння ў ёй займаюцца 665 вучняў. У старшых класах арганізавана профільнае навучанне. Існуючая матэрыяльна-тэхнічная база дазваляе паспяхова вырашаць розныя адукацыйныя задачы.

- Педагогі гімназіі дапамагаюць дзецям развіваць і рэалізоўваць інтэлектуальны і творчы патэнцыял з улікам іх адукацыйных запытаў і магчымасцей, - паведаміла намеснік дырэктара па вучэбнай рабоце Д.Я.Ткачук. – Ва ўстанове дзейнічаюць больш за 100 факультатыўных груп, у тым ліку 6 міжшкольных, 9 рэсурсных цэнтраў і 31 аб’яднанне па інтарэсах, якія адыгрываюць важную ролю ў развіцці здольнасцей вучняў і іх прафесійным самавызначэнні. Дзеці актыўна і вынікова ўдзельнічаюць у творчых і даследчых конкурсах, распрацоўваюць праекты. Штогод па выніках работы аб’яднанняў па інтарэсах арганізоўваецца творчая справаздача ў форме канцэрта і выставы. У гімназіі праходзяць тэматычныя тыдні і дні адкрытых дзвярэй, якія паказваюць дасягненні вучняў і іх творчыя ўменні.;

- Інавацыйная дзейнасць – важнейшы стратэгічны рэсурс развіцця адукацыі, накіраваны на цеснае ўзаемадзеянне педагогаў і ўзаемаабагачэнне іх адукацыйнай практыкі, - адзначыла намеснік дырэктара па выхаваўчай рабоце Н.А.Асіпук. – У гімназіі рэалізоўваецца інавацыйны праект па ўкараненні мадэлі творчай самарэалізацыі асобы ў адукацыйнай прасторы адпачынкавага event-менеджменту мастацка-эстэтычнага напрамку. Мэта праекта – дапамагчы вучням у паспяховай сацыялізацыі і рэалізацыі сваіх магчымасцей у вучобе, працы і сямейным жыцці. Event-менеджмент – гэта комплекс мерапрыемстваў па стварэнні масавых свят ва ўстанове адукацыі. Задача падзейнага менеджменту ў тым, каб зрабіць з мерапрыемства падзею, якая вылучаецца арыгінальнасцю і выключнасцю. Асноўная ўвага накіравана на арганізацыю змястоўнага адпачынку вучняў, іх полікультурнае выхаванне, вывучэнне культуры роднага краю, папулярызацыю здаровага ладу жыцця. У полі зроку інаватараў – мастацкае чытанне, віртуальная творчасць, адукацыйны турызм, дзейнасць гімназічнага агіттэатра.

У праекце ўдзельнічаюць класныя кіраўнікі, педагог дадатковай адукацыі і педагог-арганізатар, якія аб’ядналі 86 вучняў 6 – 10 класаў у творчыя студыі пэўнай тэматыкі. Удзел у інавацыйнай дзейнасці станоўча паўплываў на развіццё прафесійных кампетэнцый педагогаў і творчых здольнасцей дзяцей, а таксама на імідж установы. Павялічылася колькасць індывідуальных і групавых творчых праектаў, павысілася пазнавальная актыўнасць дзяцей. Летась гімназісты заваявалі 98 прызавых месцаў у розных творчых конкурсах.

Намеснік дырэктара па вучэбна-метадычнай рабоце М.І.Навумчык прэзентаваў мадэль метадычнай работы, якая з’яўляецца важным сродкам павышэння педагагічнага майстэрства настаўнікаў. Намаганні калектыву гімназіі накіраваны на максімальную рэалізацыю патэнцыялу не толькі вучняў, але і педагогаў. Метадычная работа ўключае пастаянны аналіз адукацыйных вынікаў, якасную арганізацыю вучэбна-выхаваўчага працэсу і бесперапыннае павышэнне кваліфікацыі настаўнікаў.

- Калектыў працуе над рэалізацыяй адзінай метадычнай тэмы на 2017 – 2022 гады па фарміраванні прафесійных кампетэнцый педагогаў і выкарыстанні новых педагагічных тэхналогій для павышэння якасці і эфектыўнасці адукацыі, развіцця вучняў, - расказаў М.І.Навумчык. – Для паспяховага развіцця і самаразвіцця настаўнікаў і дзяцей ствараюцца неабходныя ўмовы, звязаныя з укараненнем індывідуальных траекторый атрымання адукацыі з улікам здольнасцей, магчымасцей і інтарэсаў. У гімназіі дзейнічаюць педагагічны і метадычны саветы, школа маладога настаўніка, метадычныя аб’яднанні і творчыя групы, праводзяцца майстар-класы, кансультацыі і ўзаеманаведванні ўрокаў, факультатыўных заняткаў і пазакласных мерапрыемстваў, ладзяцца прадметныя тыдні і тыдні педмайстэрства, выпускаецца “Метадычны веснік”. У бягучым навучальным годзе ва ўстанове працуюць 8 вучэбна-метадычных аб’яднанняў, кожнае з якіх займаецца сваёй метадычнай тэмай, звязанай з метадычнай тэмай гімназіі. Вялікая ўвага ўдзяляецца самаадукацыі. Педагогі гімназіі – аўтары прадметных часопісаў і “Настаўніцкай газеты”, распрацоўшчыкі адукацыйных сайтаў, лектары курсаў павышэння кваліфікацыі ў Брэсцкім абласным ІРА, рэцэнзенты падручнікаў і дапаможнікаў. Дзякуючы сістэмнай метадычнай рабоце з кадрамі, павышаецца якасць адукацыйнага працэсу (палепшыліся вынікі цэнтралізаванага тэсціравання, сярэдні бал па прадметах).

Удзельнікі семінара азнаёміліся з панарамай метадычнага вопыту педагогаў гімназіі. Так, А.Л.Сезік правяла фрагмент пасяджэння вучэбна-метадычнага аб’яднання настаўнікаў замежнай мовы, В.С.Пацук паказаў фрагмент заняткаў раённага рэсурснага цэнтра па хіміі для адзінаццацікласнікаў, а Н.А.Шпетная, Т.М.Жыгалава, Г.С.Мартысюк, С.М.Пуціна, А.М.Грыцэнка і Л.С.Сцепанюк зладзілі камбінаваныя майстар-класы.

Сяргей ГРЫШКЕВІЧ.

- Аб’яднанні па інтарэсах дзейнічаюць нават у малакамплектных школах і ва ўстановах культуры, дзякуючы чаму цалкам задавальняюцца запыты дзяцей і іх бацькоў, - расказвае дырэктар цэнтра Ю.В.Вінаград. – Важна, што дадатковая адукацыя з’яўляецца практыка-арыентаванай. Заняткі вядуць майстры сваёй справы, якія ўмеюць зацікавіць выхаванцаў рознабаковай і карыснай дзейнасцю з улікам іх жаданняў і патрэб, стварыць умовы для фарміравання лідарскіх якасцей, развіцця творчага патэнцыялу і сацыяльных кампетэнцый. Працуючы пераважна з педагогамі-сумяшчальнікамі (94%), мы імкнёмся захаваць іх пастаянны склад, забяспечыўшы пераемнасць у навучанні.

Педагогі рэалізоўваюць адукацыйныя праграмы дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі мастацкага, турыстычна-краязнаўчага, грамадска-гуманітарнага, фізкультурна-спартыўнага, эколага-біялагічнага, культурна-адпачынкавага, сацыяльна-педагагічнага і тэхнічнага профілю. На занятках па інтарэсах выхаванцы набываюць спецыяльныя веды і практычныя ўменні ў пэўных відах дзейнасці.

- Сёння ад цэнтра на базе ўстаноў адукацыі і культуры раёна працуюць 90 гурткоў, дзе займаецца каля 1,1 тысячы дзяцей (36% ад усіх вучняў), - гаворыць Ю.В.Вінаград. – Аб’яднанні па інтарэсах у цэнтры наведваюць 6 падлеткаў, якія знаходзяцца на ўліку ў ІСН, і 33 вучні з нядобранадзейных сем’яў. Найбольш шматлікі – мастацкі напрамак навучання (54 гурткі ахопліваюць каля 700 дзяцей). Школьнікі з задавальненнем займаюцца музычнай, выяўленчай, дэкаратыўна-прыкладной і харэаграфічнай творчасцю пад кіраўніцтвам таленавітых педагогаў, якія далучаюць іх да культурных здабыткаў і развіваюць творчыя задаткі. Многія адукацыйныя праграмы разлічаны на 3 – 5 гадоў. Сёння педагог дадатковай адукацыі А.В.Шмырына з Русіноўскай сярэдняй школы распрацоўвае аўтарскую праграму павышанага ўзроўню па выяўленчай творчасці, арыентаваную на высокаматываваных дзяцей і накіраваную на пашырэнне іх спецыяльных ведаў і ўдасканаленне адпаведных навыкаў. Навучэнцы аб’яднанняў па інтарэсах выяўленчай і дэкаратыўна-прыкладной творчасці – актыўныя ўдзельнікі і пераможцы творчых выстаў, конкурсаў і фестываляў рознага ўзроўню, у тым ліку міжнароднага.

Шмат увагі ўдзяляецца стварэнню адаптыўнага адукацыйнага асяроддзя для дзяцей з АПФР. Педагогі развіваюць у іх камунікатыўныя навыкі, дапамагаюць ім асвоіць пэўныя ўменні ручной працы для далейшай прафесійнай дзейнасці. Так, з 2016 года на базе ЦКРНіР Баранавіцкага раёна дзейнічае аб’яднанне па інтарэсах сацыяльна-педагагічнага профілю “Добрыя рукі” (кіраўнік А.М.Кісялёва), на занятках якога асаблівыя дзеці займаюцца выяўленчай і дэкаратыўна-прыкладной творчасцю. Педагог працуе па індывідуальных праграмах дадатковай адукацыі для дзяцей з АПФР, створаных разам з педагогамі ЦКРНіР. У аснове праграм – прынцыпы адкрытых зносін і інтэнсіўнага ўспрымання, якія прадугледжваюць максімальнае выкарыстанне розных сенсорных каналаў у розным спалучэнні. Гэта дапамагае фарміраваць даверлівыя адносіны і ствараць сітуацыі поспеху. А.М.Кісялёва працуе ў цесным кантакце з педагогам-псіхолагам ЦКРНіР і бацькамі дзяцей, што дазваляе своечасова карэкціраваць работу па тэмах і раздзелах вучэбнага плана, дыягнаставаць дасягненні выхаванцаў, выпрацоўваць стратэгію далейшай дзейнасці.

- Работа аб’яднанняў па інтарэсах мае істотны адукацыйны, сацыяльны і нават тэрапеўтычны эфект, - адзначае Ю.В.Вінаград. – Даволі цікавым з’яўляецца вопыт дзейнасці педагога дадатковай адукацыі Г.М.Панарынай, якая ў мінулым годзе кіравала гуртком “Навуковае таварыства” на базе Гарадзішчанскай сярэдняй школы імя М.А.Скіпара. Работа гуртка вялася ў цесным супрацоўніцтве з БарДУ. Школьнікі былі частымі гасцямі і ўдзельнікамі пасяджэнняў студэнцкага навуковага таварыства, універсітэцкіх мерапрыемстваў, алімпіяды па псіхалогіі.

З мэтай грамадзянска-патрыятычнага выхавання на базе Жамчужненскай сярэдняй школы дзейнічаюць гурткі “Парадна-цырыманіяльны атрад барабаншчыц” (кіраўнік Н.В.Бадзеракова) і “Наследники.by” (кіраўнік Г.І.Багдановіч), а на базе Русіноўскай сярэдняй школы працуе гурток “Зарнічка” (кіраўнік В.В.Іванюк).

Выхаванцы аб’яднання па інтарэсах тэхнічнага профілю “Зрабі сам” (кіраўнік В.В.Андрэйчыкаў), створанага на базе Мірскай сярэдняй школы, - неаднаразовыя ўдзельнікі і прызёры абласнога адкрытага турніру робататэхнікі “Робафэст”, Рэспубліканскага конкурсу навукова-тэхнічнай творчасці “ТэхнаІнтэлект” і Рэспубліканскага конкурсу “100 ідэй для Беларусі”.

19 гурткоў працуюць па турыстычна-краязнаўчым напрамку. З мэтай актывізацыі турыстычнай і краязнаўчай работы штогод (з верасня па чэрвень) праводзіцца турыяда.

Ёсць што паказаць і пра што расказаць выхаванцам гуртка “Гісторыкі-краязнаўцы” (кіраўнік В.Р.Мініч), які дзейнічае на базе Карчоўскага дзіцячага сада – сярэдняй школы. Вучнёўскія даследаванні Туганавіцкага парка, каменя філарэтаў і жыццёвага шляху Марылі Верашчакі, а таксама археалагічныя раскопкі падмурка сядзібы Верашчакаў у Туганавічах леглі ў аснову многіх работ для навукова-практычных канферэнцый, мерапрыемстваў Рэспубліканскай акцыі дзяцей і навучэнскай моладзі “Жыву ў Беларусі і тым ганаруся”, абласных і рэспубліканскіх краязнаўчых і патрыятычных акцый, пераможцамі якіх неаднаразова станавіліся карчоўскія школьнікі.

Сяргей ГРЫШКЕВІЧ.

Цікавы ўрок па тэме “Дзяленне мнагазначных лікаў на адназначныя” ў 4 класе правёў настаўнік пачатковых класаў Кірыл Анатольевіч Заўражны з сярэдняй школы № 7. Ён выбраў педагагічную прафесію невыпадкова. Любоў да яе перадалася ад бабулі. У вольны час настаўнік захапляецца баскетболам, іграе на гітары, з’яўляецца вядучым школьных і гарадскіх мерапрыемстваў.

Настаўніцы пачатковых класаў Дар’я Аляксандраўна Гендэль з сярэдняй школы № 28, Таццяна Уладзіміраўна Ільютчык з сярэдняй школы № 30 імя Д.Б.Гвішыяні, Наталля Іванаўна Вакульская з дзіцячага сада – пачатковай школы № 1 і Вікторыя Валянцінаўна Саладуха з сярэдняй школы № 1 паказалі добрую метадычную падрыхтоўку.

Настаўніца англійскай мовы Настасся Мікалаеўна Сахарчук з сярэдняй школа № 3 удзельнічае ў інавацыйным праекце і конкурсах рознага ўзроўню. Яе калега Алена Міхайлаўна Хвядзевіч з сярэдняй школы № 23 ужо мае свой настаўніцкі почырк.

Настаўніца хіміі і біялогіі Кацярына Уладзіміраўна Драгун з сярэдняй школы № 26 актыўна выкарыстоўвае на ўроках інфармацыйна-камунікацыйныя тэхналогіі. Вучні педагога займаюцца даследчай дзейнасцю, паспяхова ўдзельнічаюць у конкурсе “Ад школьнага праекта да прафесійнай кар’еры”.

Настаўніца англійскай мовы Таццяна Пекач з ясляў-сада – пачатковай школы № 6 умее зацікавіць вучняў замежнай мовай: актыўна выкарыстоўвае гульнявыя метады, фарміруе метапрадметныя кампетэнцыі.

Пераможцай конкурсу стаў Кірыл Анатольевіч Заўражны. У сваім партфолію ён напісаў: “Прафесія настаўніка мяне выбрала сама, чаму вельмі рад. Не ўяўляю сябе ў іншым статусе. Работа з дзецьмі вельмі адказная, але і адна з самых жыццярадасных, бо штодзень падштурхоўвае да новых здзяйсненняў”. Жыццёвае крэда К.А.Заўражнага гучыць так: “Я раблю тое, што люблю, і люблю тое, што раблю”. Малады настаўнік упэўнены, што дзецям цікава вучыцца толькі ў цікавага педагога, таму ён імкнецца адпавядаць гэтаму і знаходзіцца ў няспынным творчым пошуку. Тэму па самаадукацыі “Праектаванне работы з адоранымі дзецьмі як сродак эфектыўнага павышэння якасці адукацыі” выбраў невыпадкова: яго маленькія чамучкі неаднаразова станавіліся пераможцамі розных конкурсаў.

Конкурс паказаў, што моладзь любіць выбраную прафесію. І хоць вопыт і маладосць паняцці несумяшчальныя, але калі чалавек на сваім месцы, то гэта не заўважаецца. Педагогі любяць сваіх вучняў і імкнуцца зрабіць іх лепшымі. Урокі канкурсантаў паказалі, што іх крокі па настаўніцкай дарозе ўпэўненыя і паспяховыя.

Ніна ДРЫК,

намеснік загадчыка вучэбна-метадычнага кабінета Маскоўскага раёна Брэста.

- На рахунку валанцёраў шмат рэалізаваных праектаў і акцый, - расказвае педагог-арганізатар В.А.Жыхарка. – Так, разам з ЦКРНіР Баранавіцкага раёна і Баранавіч ажыццёўлены праект “Благо Даря детям”. Школьнікі закупілі для асаблівых дзяцей развіццёвыя гульні, спецыяльную мэблю і цацкі на 1,5 тысячы рублёў. У рамках штогадовай акцыі “У школу з добрым сэрцам” вучні адпраўляюць канцылярскія прылады ў ЦКРНіР Баранавіцкага раёна і Баранавіч. З 2015 года праводзіцца дабрачынная акцыя па зборы сродкаў для цяжка хворых дзяцей “Дзеці дзецям”. Летась на гэтыя мэты было сабрана больш за 5 тысяч рублёў. Падчас акцыі “Цуды на Каляды” дзеці, якія знаходзяцца на дамашнім навучанні, атрымліваюць падарункі ад Дзеда Мароза і Снягуркі. У рамках штогадовай акцыі “Нашы дзеці” валанцёры наведваюць дзіцячую бальніцу Баранавіч. Традыцыйнымі сталі акцыі “Ветэран жыве побач” і “5 бульбін”. Напярэдадні Пасхі ладзіцца акцыя “Рабіць дабро ўсім дадзена” ў Ляснянскім доме-інтэрнаце для састарэлых і інвалідаў. Вучні прывозяць ім не толькі падарункі, але і добры настрой і веру ў будучыню.

З мінулага года атрад носіць ганаровае званне “Лепшы сябар асаблівых дзяцей”. Сёння ў школе рэалізоўваецца праект “Асаблівы горад – горад шчасця”. Валанцёры арганізавалі з дзецьмі з АПФР тэатральную групу і ладзяць спектаклі. На сцэне няма адрозненняў паміж звычайнымі вучнямі і вучнямі з абмежаванымі магчымасцямі. Перад мастацтвам усе роўныя.

- Адзін з цікавых напрамкаў работы – клоўнатэрапія, - гаворыць В.А.Жыхарка. – Разам з клоўнамі працуюць дзеці, які па-майстэрску валодаюць пэндзлікамі і фарбай. На ўсіх святах і акцыях няма адбою ад тых, хто жадае ўбачыць на сваіх тварах дзіўныя малюнкі. Валанцёры-грымёры асвоілі тэхніку міхіндзі, дзякуючы якой на руках ажываюць традыцыйныя элементы беларускага арнаменту.

Яшчэ адзін цікавы напрамак работы – лялькатэрапія. У школе дзейнічае лялечны тэатр “Батлейка”, рэпертуар якога складаюць дзіцячыя казкі. Вучні не толькі глядзяць пастаноўкі, але і могуць бліжэй пазнаёміцца з валанцёрамі і лялькамі, прыдумаць для іх новыя гісторыі. Юныя акцёры – частыя госці ў дзіцячай бальніцы і дзіцячым сацыяльным прытулку Баранавіч, а таксама ў ЦКРНіР Баранавіцкага раёна і Баранавіч.

Шмат увагі ўдзяляецца навучанню па прынцыпе “роўны – роўнаму”. Валанцёры-інструктары праводзяць тэматычныя трэнінгавыя заняткі “Прафілактыка ВІЧ-інфекцыі сярод моладзі”, “Лідар. Лідарства”, “Я незалежны. А ты?”, “Туберкулёз – абарані сябе сам”, “Ён + яна = сям’я”, “Камп’ютарная залежнасць” і інш.

Атрадаўцы актыўна ўзаемадзейнічаюць з мясцовай царквой, дапамагаюць у яе добраўпарадкаванні. Не забываюць валанцёры і пра дзяцей з сем’яў бежанцаў.

У бягучым навучальным годзе школьнікі правялі акцыю “Вялікая дапамога маленькаму сябру” для жывёл, якія знаходзяцца ў прытулку. Дзеці сабралі для сабак і катоў сухі корм, прадметы догляду і медыкаменты.

Валанцёры не спыняюцца на дасягнутым, а пашыраюць сферу дзейнасці за кошт актыўнага ўдзелу ў новых конкурсах, сацыяльна значных праграмах і праектах.

- У кожнага чалавека – дарослага ці дзіцяці – свой шлях да дабрыні, доўгі і нялёгкі. Навучыцца быць па-сапраўднаму добрым вельмі цяжка. Таму трэба памятаць, што добрыя словы – гэта карані, добрыя думкі – кветкі, добрыя справы – плады, а добрыя сэрцы – сады. Клапаціцеся пра свае сады і не дазваляйце ім зарасці пустазеллем, напаўняйце іх сонечным святлом, добрымі словамі і добрымі справамі. І калі вы пачуеце ў адказ “дзякуй!”, увесь свет зайграе для вас новымі фарбамі, - адзначае В.А.Жыхарка.

Падрыхтаваў Сяргей ГРЫШКЕВІЧ.

Актуальность повышения квалификации обусловлена тем, что образование по вопросам сексуального и репродуктивного здоровья и профилактике рискованного поведения вызывает множество споров в обществе и нередко рассматривается как противоречащее традициям и общественной морали и нравственности. Такое положение вещей ставит перед педагогическими работниками задачу по формированию среди представителей общественности и родителей понимания значимости вопросов информирования и образования молодежи по вопросам сексуального и репродуктивного здоровья и обучения молодых людей навыкам безопасной жизнедеятельности.

Дети и молодежь нуждаются в получении профессиональной помощи от компетентных взрослых (педагогических работников, медицинских работников, специалистов общественных организаций) в области репродуктивного и сексуального здоровья, профилактики ВИЧ и межличностных отношений, и создании условий, позволяющих им в полной мере реализовать свой потенциал в области здоровья и развития.

Цель данного курса: повышение потенциала и компетентности слушателей в области репродуктивного и сексуального здоровья, профилактики ВИЧ и развития межличностных отношений учащихся и их законных представителей.

В процессе освоения содержания учебной программы повысился уровень профессиональной компетентности слушателей в вопросах репродуктивного и сексуального здоровья; педагоги получили знания о подготовке и проведению интерактивных занятий, направленных на формирование здорового образа жизни, ответственного сексуального поведения, здоровых межличностных отношений, сохранение репродуктивного здоровья и профилактику ВИЧ, других инфекций, передаваемых половым путем, профилактику насилия в молодежной среде; развили умения проведения занятий по формированию у родителей знаний, навыков и мотивации для поддержания с детьми-подростками в период взросления доверительных отношений и предупреждения поведения, связанного с рисками для их здоровья и благополучия, в том числе с рисками, связанными с сексуальным и репродуктивным здоровьем и инфицированием ВИЧ; отработали навыки подбора и использования различных информационных и учебно-методических материалов, в том числе электронных, для проведения занятий.

Учебные занятия проводились в форме лекций, практических занятий, деловых игр, круглых столов, тренингов. В рамках повышения квалификации прошли встречи с представителем управления по наркоконтролю, противодействию торговле людьми криминальной милиции УВД Брестского облисполкома, психологом, врачом акушером-гинекологом, врачом-сексологом.

Председатель Республиканского общественного объединения «Белорусская Ассоциация клубов «ЮНЕСКО» Дмитрий Субцельный рассказал о деятельности объединения в профилактической работе, познакомил с методическими пособиями, которые педагоги могут использовать в своей работе.

Выхоўваць у дашкольнікаў усвядомленыя адносіны да ўласнай бяспекі – задача не з лёгкіх. Мы пачалі з сябе. Абнавілі і асучаснілі куткі бяспечнай жыццядзейнасці, стварылі лэпбукі па правілах дарожных паводзін, пажарнай бяспекі і бяспекі на вадзе, распрацавалі і рэалізавалі тэматычныя праекты ў розных узроставых групах, арганізавалі метадычныя кансультацыі, у тым ліку па выкарыстанні праектнага метаду, зладзілі выставу метадычных распрацовак “Бяспечнае дзяцінства”, правялі майстар-клас па стварэнні лэпбукаў для дашкольнікаў па асновах бяспекі жыццядзейнасці, круглы стол “Шляхі, сродкі і сучасныя тэхналогіі па фарміраванні ў дашкольнікаў навыкаў бяспечнай жыццядзейнасці” і адкрытыя прагляды мерапрыемстваў.

Не засталіся ў баку і бацькі. Для іх былі падрыхтаваны буклеты і памяткі з серыі “Бяспечнае дзяцінства: бяспека дома”, арганізаваны агульныя і групавыя сходы з запрашэннем зацікаўленых ведамстваў. Штоквартал ладзяцца акцыі “Засвяціся! Стань больш заўважным на дарозе!”, “Асцярожна на вадаёмах, рэках” і “За бяспеку разам”. Мамы і таты ўдзельнічаюць у стварэнні відэаролікаў “Ганарымся, што навучылі” і выставах дзіцяча-бацькоўскай творчасці. Павышаную ўвагу ўдзяляем нядобранадзейным сем’ям.

Выхавальнікі імкнуцца стварыць для дзяцей своеасаблівую школу радасці, дзе яны ў цікавай і нязмушанай форме змогуць набыць неабходны жыццёвы вопыт па асновах бяспекі жыццядзейнасці. Фарміруючы бяспечныя паводзіны на дарозе, пры пажары, у побыце і на вадзе, звяртаемся да гульнявой дзейнасці. У госці да выхаванцаў прыходзяць Нязнайка, інспектар па надзвычайных сітуацыях і ўчастковы інспектар.

Першасныя ўяўленні пра элементарныя правілы бяспекі фарміруюцца падчас тэматычных тыдняў “Наша здароўе”, “Мая бяспека”, “Вуліца. Дарога. Святлафор”, “Усе прафесіі важныя, усе прафесіі неабходныя”. Адной з асноўных форм работы па тлумачэнні небяспечных сітуацый з’яўляюцца гутаркі “Адзін дома”, “Асцярожна – лёд!”, “Калі ўзнік пажар”, “Як пераходзіць дарогу” і інш. Вельмі падабаюцца дзецям пазнавальныя мерапрыемствы “Службы 101, 102, 103”, “Гарыць не гарыць”, “Чым затушыць агонь?” і “Дружба агню і паветра”, дыдактычныя гульні “Што трэба пажарным” і “Патэлефануй па тэлефоне 101, 102, 103”, гульні-драматызацыі “Кошчын дом” і “Дарога да церамка”, музычныя і фізкультурныя забавы “Калі раптам пачаўся пажар” і “Агонь – сябар, агонь – вораг”, сюжэтна-ролевыя гульні “Доктар Айбаліт спяшаецца на дапамогу” і “Аўтапарк”, прагляд мультымедыйнай прэзентацыі “Небяспека на вадаёмах”, заняткі “Нязнайка і правілы дарожнага руху”.

Святлана ЛЯШКЕВІЧ,

намеснік загадчыка па асноўнай дзейнасці Манькавіцкага ясляў-сада Столінскага раёна.

Выяўленчая дзейнасць развівае разумовыя і сенсорныя здольнасці, звязнае маўленне, абагачае слоўнікавы запас, выпрацоўвае маральныя арыенціры і г.д. Падчас творчай работы дзеці авалодваюць новымі ведамі і ўменнямі, пашыраюць кругагляд, пазнаюць навакольны свет. Школьнікам даступны амаль усе віды выяўленчай дзейнасці: маляванне, лепка, аплікацыя, мадэляванне, пляценне і інш. Педагогам і бацькам трэба толькі акуратна скіроўваць фантазію юных творцаў у стваральнае рэчышча.

Творчая дзейнасць займае важнае месца ў арганізацыі шостага школьнага дня. Але я вырашыла сумясціць яе з вывучэннем гістарычнай спадчыны беларускага народа, чытаннем і даследаваннем экалагічных праблем. Шматгадовы вопыт работы ў гэтым напрамку быў сістэматызаваны і аформлены ў гадавы інфармацыйна-пазнавальны праект, які складаецца з 3 частак: “Народныя традыцыі”, “Прырода і мы” і “Літаратура і творчасць”. Удзельнікі праекта – другакласнікі, іх бацькі, настаўнік, бібліятэкары школы і сельскага дома культуры.

Праект, які прадугледжвае цеснае ўзаемадзеянне з сем’ямі выхаванцаў, разлічаны на малодшых школьнікаў і накіраваны на іх усебаковае развіццё праз творчую дзейнасць, вывучэнне гістарычнай і літаратурнай спадчыны народа, экалагічных праблем і інш. У рамках праекта арганізоўваюцца літаратурныя сустрэчы, вусныя часопісы, пазнавальныя гульні, калектыўныя творчыя справы, майстэрні, конкурсы, святы, экскурсіі, віктарыны, акцыі, гутаркі-практыкумы, тэматычныя дні і інш. Пры іх правядзенні выкарыстоўваюцца гульнявыя прыёмы, літаратурныя вобразы, творы вуснай народнай творчасці, малюнкі, ілюстрацыі, фотаздымкі, слоўнае маляванне і інш.

Першая частка праекта ўключала знаёмства з народнымі традыцыямі, абрадамі і лялькамі. Дзеці з задавальненнем вывучалі гісторыю народных лялек і тэхналогію іх вырабу. Вучні майстравалі лялькі з розных матэрыялаў, набываючы неабходныя працоўныя навыкі. Падчас работы ў дзяцей развіваліся пачуццё колеру і прапорцый, эстэтычны густ. Вынікам праекта стане лялечны каляндар.

Другая частка праекта, “Прырода вакол нас”, прадугледжвала творчую дзейнасць праз вывучэнне навакольнага свету. З гэтай мэтай ладзіліся тэматычныя дні: дні вожыка, лісы, мядзведзя, бусла, грыбоў, рабіны, бярозы, клёна, сасны, падснежніка, дзьмухаўца, рамонка, вераб’я, сінічкі, грака, рыб і інш. Дзеці даведаліся шмат новага і цікавага з жыцця раслін і жывёл, атрымалі першасныя веды пра сувязь жывой і нежывой прыроды, навучыліся назіраць за яе аб’ектамі.

Трэцяя частка праекта, “Літаратура і творчасць”, была звязана з творчай дзейнасцю па матывах прачытаных казак (“Калабок”, “Церамок”, “Воўк і сямёра казлянят”, “Жар-птушка”, “Марозка”, “Пеўнік – залаты грабеньчык”, “Два сквапныя медзведзяняці” і інш.). Дзеці не толькі азнаёміліся з рознымі казкамі, але і пашырылі слоўнікавы запас, развілі маўленне, зацікавіліся літаратурай. Вучні з радасцю абыгрывалі вядомыя казачныя сюжэты, гулялі ў розныя віды тэатраў, дыдактычныя і настольна-друкаваныя гульні па народных казках, выконвалі разам з бацькамі творчыя работы па іх сюжэтах, выраблялі касцюмы, удзельнічалі ў пазнавальных віктарынах.

Алена БРЫШЧУК,

настаўніца пачатковых класаў Відамлянскай сярэдняй школы Камянецкага раёна.

Сучаснае развіццё грамадства падштурхоўвае педагогаў да пошуку новых падыходаў у рабоце і змен у традыцыйный выхаваўчай сістэме з улікам існуючай духоўна-маральнай і сацыяльна-эканамічнай сітуацыі. Пачынаючы працаваць з класам, узнікае шмат важных пытанняў па арганізацыі выхаваўчага працэсу: “Як зацікавіць вучняў класнымі і інфармацыйнымі гадзінамі?”, “Як павысіць матывацыю дзяцей і далучыць іх да актыўнай дзейнасці?”, “У якой форме праводзіць бацькоўскія сходы, каб мамы і таты хацелі прыйсці на іх зноў?”, “Як вучыць і выхоўваць сучасных дзяцей, якія ў інфармацыйна-камп’ютарных тэхналогіях арыентуюцца лепш, чым многія педагогі?” і інш.

Выхаваўчая дзейнасць павінна быць накіравана на дасягненне пэўнага выніку і ўлічваць новыя формы і метады арганізацыі работы з класам. Неабходна прыдумваць мерапрыемствы, якія з цягам часу стануць традыцыйнымі і дапамогуць у пачатку сфарміраваць згуртаваны вучнёўскі калектыў. Безумоўна, у 5 класе не абысціся без гульнявых метадаў, што фарміруюць у дзяцей правільныя адносіны да навакольнага свету і важныя асобасныя якасці: камунікабельнасць, неканфліктнасць, ураўнаважанасць,

стрэсаўстойлівасць, самакантроль, самарэгуляцыю паводзін, упэўненасць, уменне кіраваць сваім часам. З гэтай мэтай праводжу конкурсы “Давайце, дзяўчынкі!”, “Рыцарскі турнір”, “Дзень Святога Валянціна” і інш.

Пры арганізацыі суботніх мерапрыемстваў напаўняю гульнявыя формы работы цікавым і захапляльным зместам, заклікаю дзяцей не саромецца паказваць свае здольнасці. “Экалагічны марафон” і “Павуціна” дапамагаюць хлопчыкам і дзяўчынкам раскрыць музычны і мастацкі патэнцыял. Актыўна прыцягваю да суботніх мерапрыемстваў бацькоў.

Асноўнымі формамі выхаваўчай работы застаюцца тэматычныя класныя гадзіны, якія раскрываюць нормы маралі, выхоўваюць патрыятызм і сацыяльна-грамадзянскую пазіцыю школьнікаў. Практыкую класныя гадзіны з удзелам спецыялістаў розных службаў і бацькоў. Дзецям вельмі запомніліся сустрэчы з воінамі-інтэрнацыяналістамі, афіцэрамі запасу і інш.

Дзякуючы цеснаму ўзаемадзеянню з сацыяльна-псіхолага-педагагічнай службай школы, вучні спрабуюць сябе ў ролі валанцёраў, удзельнічаюць у трэнінгах роўнага навучання і г.д.

Пры арганізацыі выхаваўчых мерапрыемстваў звяртаюся да метаду калектыўных творчых спраў, які дапамагае самаактывізацыі, самарэгуляванню, самакантролю і самаацэнцы вучняў. Многія з іх падыходзяць да рэалізацыі ўласных ідэй і задум творча, з выкарыстаннем ІКТ. Так, па выніках раённага конкурсу відэаролікаў “Мы – за здаровы лад жыцця!” вучні майго класа занялі 3-е месца.

Не застаюцца выхаванцы ў баку ад акцый “Чысты горад” і “Школьны двор – тэрыторыя чысціні”. На канікулах праводзіцца акцыя “Чысты клас”.

Шмат увагі ўдзяляю рабоце органаў школьнага самакіравання. Заклікаю актывістаў крытычна ацэньваць свае справы і ўчынкі, не крыўдзіцца на заўвагі аднакласнікаў. Дзейнасць органаў вучнёўскага самакіравання фарміруе каштоўнасныя і камунікатыўныя кампетэнцыі школьнікаў.

Напрыканцы кожнай чвэрці на класным сходзе агульным рашэннем ацэньваюцца паводзіны кожнага вучня, аналізуецца яго ўдзел у справах класа.

На класных гадзінах, прысвечаных дзяржаўнай сімволіцы, важным гістарычным падзеям і героям Вялікай Айчыннай вайны, дзеці адчуваюць гонар за Радзіму і землякоў. У вучняў фарміруецца грамадзянская самасвядомасць. Акрамя таго, яны вучацца працаваць з інфармацыяй і прэзентаваць яе ў мультымедыйнай форме (“Піянеры-героі Вялікай Айчыннай вайны”, “Ганцавіцкаму раёну – 75”).

Штогод павялічваецца колькасць вучняў, якія ўдзельнічаюць у акцыі “Бессмяротны полк”. Дзеці разам з бацькамі шукаюць інфармацыю пра сваіх родных, што загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Падчас дзён здароўя, турыстычных паходаў і класных гадзін пра шкоду курэння і наркотыкаў школьнікі далучаюцца да здаровага ладу жыцця, вучацца арганізоўваць вольны час з карысцю. Гэта дапамагае самаўдасканальвацца. Надоўга запомніўся вучням паход на Горнае возера, арганізаваны бацькамі.

Экскурсіі за межы горада і раёна пашыраюць кругагляд дзяцей, фарміруюць навыкі паводзін у грамадскіх месцах. Вучні неаднаразова бывалі ў Мінску, дзе наведалі культурныя, спартыўныя і іншыя аб’екты.

Дзякуючы цеснаму ўзаемадзеянню з бацькамі, на працягу двух гадоў мой клас перамагаў у школьным конкурсе па зборы металалому.

Вопыт паказвае, што выхаваўчыя мерапрыемствы, калектыўныя і творчыя справы добра фарміруюць у вучняў шэраг важных асобасных кампетэнцый.

Іна СЯРГЕЙЧЫК,

настаўніца матэматыкі сярэдняй школы №1 Ганцавіч.